Calvaire              


Fabrice Du Welz                 Laurent Lucas & J. Berroyer België / Frankrijk / Luxemburg    2004                                Horrordrama  



Na Vinyan (een film die Fabrice Du Welz later regisseerde) wou ik absoluut ook Calvaire zien. Uiteindelijk ben ik tot de conclusie gekomen dat Calvaire toch wel van een heel ander kaliber film is. Zo is het plot in Calvaire veel breder uitgeschreven, en is Calvaire ook iets minder artistiek. Eén ding hebben ze gemeenschappelijk: de regisseur creëert in beide films een heel diepe en dikke onderliggende laag en verwerkt in beide films veel symboliek. Wat die symboliek juist inhoud of wat die exact betekent: daar heeft de kijker meestal het zeggen naar.



De film volgt Marc Stevens die optreedt als niet zo goede (zeg maar barslechte) Franstalige Belgische charmezanger. Na een optreden voor enkele bejaarden (die wel heel grote fans blijken te zijn), trekt Marc naar de Waalse Ardennen voor zijn volgende optreden. Op een regenachtige nacht neemt hij de verkeerde afslag en verdwaalt in het verlaten bos. Tot overmaat van ramp begeeft zijn auto het. Marc vindt een slaapplek in de uitgestorven herberg van Paul Bartel. Op het eerste oog een vriendelijke en behulpzame man...


Calvaire is zeker een goede film is. Zo is de fotografie prachtig. De Ardennen zijn sowieso al heel mooi en kunnen blijkbaar ook de schitterende locatie zijn voor het creëren van een grimmige en lugubere sfeer. Het ongemakkelijk gevoel bij deze film zorgt er tevens voor dat je geen popcorn nodig hebt. Dus niet bepaald zo'n film om gezellig te griezelen met je vrienden. In het begin lijkt het misschien wel zo te worden (man strandt in het midden van de nacht in een boswegje en is bovendien ook verdwaalt), maar ik garandeer het U, daar komt verandering in.



Wat er precies gebeurt of wat de plannen van Paul Bartel echt zijn zeg ik liever niet; dat zou voor velen de pret kunnen bederven. Wat ik wel al kan meegeven is dat je als gevoelige kijker deze film beter overslaat en dat het toekomstperspectief van Marc Stevens er op een bepaald moment niet rooskleurig uitziet. Er gebeuren vele vreselijke, en tegelijk ook aangrijpende gebeurtenissen; zoöfilie niet uigesloten.


Ook merkwaardig aan deze film is de inktzwarte humor. De openingsscène vond ik bijvoorbeeld al schitterend. Hierin zien we Marc Stevens optreden voor een groepje bejaarden. De humor in deze scène is misschien iets subtieler, en sommigen zullen de humor er ook niet van inzien maar grappig vond ik het zeker wel. Iets duidelijk is de scène in het café waar we voor het eerst alle dorpsgekken samen zien. Aan de ene kant voel je een sterke dreiging, en aan de andere zit je gewoon te schateren van het lachen. Heel erg geslaagd en passend, en dat terwijl dramaturgische horror en humor vaak als tegenpolen werken. Hier niet, en dat is niet zo evident.



Nog merkwaardiger in Calvaire zijn misschien de personages. Alle personages, uitgezonderd het hoofdpersonage zijn zeer absurd en excentriek. Deze personages en de bijgevolg bizarre gebeurtenissen zorgen voor een heel positief en erg belangrijk effect. De film is op die manier een stuk interessanter. Verder is het camerawerk imponerend. Claustrofobische (herberg) en open ruimtes (de Ardense landschappen) worden goed afgewisseld, telkens geassocieerd met bijzonder sterk camerawerk die de setting op een niet zo alledaagse wijze op de voorgrond brengt. De film wordt ook vrij sterk geacteerd, door acteurs die niet zo bekend zijn bij het grote publiek maar toch al wat ervaring achter de rug hebben.


Calvaire heeft wel goed gekeken naar andere gelijkaardige horrorfilms en de manier waarop zei het deden. De gelijkenissen met The Texas Chainsaw Massacre en Deliverance zijn niet zo heel verder te zoeken. Het kerstdiner had ik overigens ook al gezien in P2 (een film die wat later gemaakt is) en ook deed deze film me vaak denken aan Frontière(s). Een stukje van deze al bestaande horrorfilm, en een bestanddeel van de andere al bestaande horrorfilm en het verhaal is gevormd.



Toch is deze film helemaal geen slap aftreksel. De film is op zijn zachtst gezegd in een ander jasje gestoken en is zelf nog een stukje beter dan de eerder genoemde films. De reden hiervoor is (zoals ik al eerder zei) de dikke onderliggende laag en de grote hoeveelheid symboliek. Een soort van diepgang die weinig andere films hebben...


3,5*/5,0*